Crónicas cubanas dun mañonés

Durante varias semanas, compartiremos o relato dun mañonés que se atopou en Cuba con parte da historia da nosa bisbarra.

 

“O cemiterio de Colón, na cidade de La Habana (Cuba), é un camposanto declarado Monumento Nacional pola importancia do seu patrimonio artístico, tanto escultórico coma arquitectónico, e no que hai soterrados cerca de 200.000 galegos e galegas, segundo información publicada na Voz de Galicia(1).

IMG_20171107_102644

Nun dos carreiros dese mar de sepulturas e panteóns atópase unha tumba cuxo remate é unha lira, e que ten a seguinte inscrición: Al cantor “Da Terriña” su esposa e hijos. 1858-1920. “Non mais emigración”, “Caldo de grelos”, “Aturuxos”, “Milicroques”. Na mesma sepultura pódese ler: Armada Teijeiro y familia-1920.

IMG_20171107_102659

A primeira impresión, para calquer galego ou galega que viaxe a Cuba e vexa tal dedicatoria, de seguro será de ledicia, pois supón unha testemuña do paso dos nosos emigrantes polo país caribeño, e tamén de sorpresa por ver esas palabras tan suxerentes escritas na nosa fala.

Cando afondamos na procura de coñecer quen sería aquel autor, descoñecido para nós (perdoádenos, amigos e mestre), demos con que era da nosa bisbarra, nado en Ortigueira, vindo a ser o protagonista do noso curto relato Ramón Armada Teixeiro, tamén coñecido polo seu alias de “Chumín de Céltigos”.

Ramón Armada (1858-1920) emigrou a Cuba con tan soio 16 anos, e foi alí onde desenvolveu a meirande parte da súa traxectoria literaria, sendo os títulos das súas obras os que están gravados no pedestal sobre o que se apoia a escultura. Velaquí un anaco dunha delas, concretamente de “Caldo de grelos” (1895), coa súa ortografía orixinal:

                                  

                                   Nena garrida

                                   que n’o lindeiro

                        pasal-as horas, lembrand’os berbes

                                   d’o teu cortexo,

                                   y-en a-la-la-las

                                   y-en parrafeos,

                                   fas que rebula

                                   d’amor o sëo;

                                   ti qu’agarimas

                                   os meus sacretos

                                   y-un feixe d’eles

                                   gardas n’o peito,

                                   dille a Galicia

                                   que non a esquenzo.

Quen nos ía dicir que viaxar a Cuba nos ía a levar tan cerca da terriña e dos seus aturuxos.”

O Mañonés

_____________________________________

(1)(https://www.lavozdegalicia.es/noticia/amarina/2016/10/30/200000-gallegos-enterrados-cementerio-colon-habana/0003_201610X30C4991.htm)

 

Advertisements

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair /  Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair /  Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair /  Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair /  Cambiar )

Conectando a %s

%d bloggers like this:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close