Xornadas forestais

XORNADAS FORESTAIS DEFINITIVIO 10.3

A data aproximada de chegada do eucalipto a Galicia é o 1850, cando se pensa que xa existía unha plantación na parroquia de Santa Marta de Ortigueira. A orixe das sementes é descoñecida pero desbota, por tanto, a teoría que  respaldaba que as primeiras foran enviadas dende Australia polo Frai Rosendo Salvado. A realidade é que o frai benedictino enviou sementes do xénero Eucalyptus pero dunha especie diferente á que xa se atopaba no territorio(1).

A chegada destas especies foi documentada tamén noutros lugares de Galicia  como  Pontevedra no 1865 e Ribeiras do Sor no ano 1867, introducido polos Maciñeira. Cara o 1880 plántase en Viveiro “o avó” na zona de Chavín, coñecido hoxe en día como o eucalipto máis alto de toda Europa. Neste lugar en concreto é posíbel que a plantación fora dedicada a drenar a zona que se atopaba entre o río e unha fábrica textil (2).

Vemos, entón, un manexo utilitario da introducción deste xénero en impedir futuras inundacións do terreo. Seica tamén puido ter o mero valor ornamental dunha árbore exótica. Unha realidade que une o devir do eucalipto cos pazos galegos, é dicir, coas familias máis ricas. O certo é que dende aquel momento ata a actualidade a súa historia vai decorrer cara o aproveitamento dunha árbore con propiedades curativas, a súa madeira para diferentes usos e a producción de celulosa, impulsada polas políticas franquistas de reforestación con coníferas.

A instalación de celulosas en Pontevedra e Navia nos anos 60 fixo que se producise un “boom” na plantación de eucalipto, que mesmo chegou a subvencionarse nos anos 90 (3). A rentabilidade económica foi o factor decisivo á hora de plantalos en leiras e prados que deixaron de usarse como tal por diversos motivos: migración da poboación cara a núcleos urbanos, baixa rentabilidade do mundo agrícola e gandeiro, a xubilación de productores, etc.

A plantación do xénero Eucalyptus en Galicia e España ten os seus defensores e os seus detractores. A polémica chega ata os nosos días e para demostralo non hai máis que leer os xornais (4) e ver iniciativas como “Stop eucalipto, avante carballo!” (5).

Xa Castelao no 1927 dicía que a paisaxe de Galicia estaba desnaturalizada, unha afirmación que hoxe en día semella máis que evidente na nosa zona. Por iso queremos convidar á xente de Ferrol, Eume, Ortegal e A Mariña ás “Xornadas forestais” de Nordés.

O sábado 18 de marzo, a partir das 18:00 horas na Casa da Cultura do Vicedo contaremos cos seguintes expertos e profesionais para  que nos falen dos usos do monte e do seu aproveitamento máis aló do eucalipto:

Xosé Albeiros, da Asociación para a Defensa Ecolóxica de Galicia (ADEGA), presentará o proxecto “Cousa de Raíces“. Unha campaña que naceu no 2014 dende ADEGA e que conta coa participación de máis de 50 entidades pola defensa do bosque autóctono galego a través do seu coñecemento e posta en valor. Desta maneira a charla falará doutros aproveitamentos e das alternativas ao eucalipto, valorando tamén a lexislación vixente.

Logo dunha pausa, contaremos coa experiencia de Fran Domínguez, resineiro de Loiba, que se gaña a vida cun uso alternativo dos nosos bosques.

E para rematar, Sergio París, Enxeñeiro Técnico Forestal, falaranos dos usos do monte galego e dos servizos que pode prestar á cidadanía galega. Tamén do impacto do monocultivo de eucalipto no noso país.

Achegádevos ao mundo da silvicultura con Nordés!

______________________________

Bibliografía:
(1)Quian, A. “Así chegou o eucalipto a Galicia, arredor de 1850” En Galicia Confidencial, 5 de xaneiro de 2017:  http://www.galiciaconfidencial.com/noticia/45106-chegou-eucalipto-galicia-arredor-1850
(2)(3)”El eucalipto y su conquista del Noroeste (1)” En  Galicia Agraria, 8 de outubro de 2011: http://galiciaagraria.blogspot.com.es/2011/10/el-eucalipto-y-su-conquista-del.html
(4)Beramendi,M. “Medio Rural prohibirá plantar eucaliptos en zonas de Galicia” En La Voz de Galicia, 14 de xaneiro de 2017: http://www.lavozdegalicia.es/noticia/economia/2017/01/14/medio-rural-prohibira-plantar-eucaliptos-zonas-galicia/0003_201701G14P35991.htm
(5) “Hai un fervedoiro de xente á espera de organizarse para dar unha resposta á eucaliptización” En Praza Pública, 15 de marzo de 2017: http://praza.gal/movementos-sociais/13840/hai-un-fervedoiro-de-xente-a-espera-de-organizarse-para-dar-unha-resposta-a-eucaliptizacion/
“Manifesto STOP EUCALIPTO… AVANTE CARBALLO!” En Grupo Naturalista Hábitat, decembro 2015: http://gnhabitat.blogspot.com.es/2016/02/manifesto-stop-eucalipto-avante-carballo.html

 

 

 

Sinopse da “Toponimia do Nordés”

Nordés contou coa colaboración de Xosé Luis González o pasado sábado 11 de febreiro para falar sobre a toponimia do Nordés.

16587154_749674785191356_2005863943097887786_o

No Salón de Actos do Concello de Mañón, Xosé L. González á esquerda na mesa, no centro Bernardo Penabade e na dereita da mesa, María Jesús Armada.

Para abrir o acto contamos con Bernardo Penabade -filólogo e profesor no IES Perdouro de Burela- quen presentou á mestra María Jesús Armada como nova Presidenta de Nordés para logo continuar a falar sobre o noso convidado.

Xosé L. González comezou o acto remarcando a riqueza non material da cultura galega, neste caso a dos topónimos: entre 2 e 4 millóns de referencias só no noso país, máis que en todo Portugal, o que supón ao arredor dun 40% do total de España.

Durante toda a súa intervención, Xosé remarcou que se están a perder estes topónimos pola falta de uso xa que os lugares deixaron de ser útiles, por exemplo, nun período onde a agricultura ten un peso menor. Tamén aproveitou a ocasión para animar aos presentes a recolleitar nomes para evitar que se perdan no tempo.

Cando se fala de topónimos tamén hai que ter en conta aqueles relacionados co mar, moi abundantes pero que teñen unha menor presenza nesta charla. De tódolos xeitos, en xeral, os nomes dos lugares poden semellar que teñen un significado moi alonxado do real. Este só aparecerá tras aprender a técnica específica para o estudo da toponimia, onde os estudos lingüísticos son tan importantes coma os históricos, tendo que manexar documentos antigos para contrastar a información da tradición oral, por exemplo.

Nesa documentación antiga aparecen nomes da bisbarra como -en 1488: San Panteón, San Payo de Riobarba, San Romaao do Vale, Santa Maria de Maanon, Sayoan de Loyba, Santa María de Soueros ou Santa María de Vares.

O primeiro dos nomes elexidos para explicar a súa orixe foi Riobarba: con raíz indoeuropea. O significado de “barba” garda relación con “ferver, bulir”. Polo que se deixa ver que existía unha corrente de auga, un río. Máis tarde, no 1488 o nome aparece “fosilizado” o que quere decir que “barba” perdera xa o seu significado común indoeuropeo.

16716121_749675231857978_420887838713711804_o

Público no acto “A Toponimia do Nordés” no Concello de Mañón (O Barqueiro)

Durante unha hora adicouse a explicar diferentes nomes elexidos para a ocasión como Mañón, Bares, Punta do Preguntoiro, O Manxofrío, As Grañas, As Viñas, O Bazalar, A Devesa, A Pallaza, O Coído da Atalaia, A Pena da Vela, O Facho. Estes últimos están relacionados coa etnografía. Outros nomes relaciónanse con ruínas: Mamuelas, Os Muimentos, O Marco, O Sartego. Por outro lado, aqueles emparellados coa orografía: Chelo, A Forqueta, A Ínsua, Valdesuso,  A Congostra, O Viso. Outros que teñen que ver con nomes de donos medievais dos lugares, fitotopónimos e algúns apelidos con posíbel orixe en Mañón e O Vicedo.

Para saber a orixe e evolución dos anteriores nomes, convidámosvos a achegarvos a cada blog que Xosé L. González creou na Rede: por exemplo, “A Pena da Cataverna”.

Tamén podedes escoitar a charla a continuación e ver as diapositivas que mostrou ao público no Barqueiro picando aquí: toponimia-do-nordes.

Moitas grazas aos nosos convidados e aos asistentes, entre todos fixéchedes que esta actividade fose un éxito.

Ata a próxima!


Máis fotografías aquí , no Facebook de Nordés.

 

III Xornadas micolóxicas

cartel-micoloxia-iii-2016-definitivo

O micólogo José Luis Cuba plantou fai tres anos algo así coma unha árbore micorrizada no seo de Nordés, facendo que as esporas dos fungos que naceron neste tempo se espallaran, e medraran novos, atraendo a curiosidade de socias, socios e afeccionada/os ao mundo da micoloxía coas xornadas de iniciación do 2014 e do 2015. Agora, xa que pretendemos asentar os coñecementos aprendidos, gozaremos da recolleita na mañá do sábado 26 de novembro cun grupo de 25 persoas polos hábitats que elixa o noso micólogo. Comezaremos cedo, polo que o Restaurante “A Goleta”, no Barqueiro, será o noso punto de reunión ás 8 da mañá. E… Recordade! Levade roupa axeitada, unha navalla e un cesto (ou os que queirades).

E se pola mañá recollimos os productos, ás 19.30h. o Nordés achégaos á cociña do Restaurante “Orillamar”, en Espasante, para que sexan os ingredientes principais na demostración gastronómica para un grupo de 25 persoas.

[Para asistir a ambas actividades ou a unha soa é preciso chamar ao 653756454 (Ricardo). O custe da saída ao monte é de 5€ e gratuíto para socias e socios. Tamén é de balde, para 25 persoas, a demostración gastronómica no Orillamar.]

Cal é a mellor maneira de acabar unha xornada micolóxica? Comendo! Ás 22:00h., o Restaurante “Orillamar” terá preparado para 75 persoas un menú que estará composto de: crema de tres cogomelos, revolto de níscalos, salteado de boletus con xamón, xarrete en salsa de cogomelos e crema de iogur con castañas, algas e boletus. O seu custe é de 20€ por persoa e tamén é preciso anotarse no número de teléfono 653756454 (Ricardo).

Por se a saída, a demostración e a cea non vos convencen pero queredes degustar algunha elaboración con cogomelos, o Restaurante “Orillamar” terá, dende as 20:30h. ata as 22:00h., as seguintes tapas á vosa disposición (a 1,5€/unidade): tosta de cogomelos con xamón, queixo de Arzúa e cebola caramelizada, pementos recheos e chícharos con xamón e chantarela.

Chamade, collede o chaquetón e animádevos a pasar unha xornada de outono máis con Nordés! E este día cheira a humidade, terra e cogomelos cociñados!

“O inspector”, teatro con Nordés

cartel-o-inspector-bo

O sábado 8 de outubro agárdavos unha cita co teatro no Vicedo da man de Nordés. O inspector é unha obra, subvencionada pola Deputación de Lugo a través de Buxiganga -Proxecto teatral educativo-, representada polo Grupo de Teatro de Ribadeo.

13407276_986504098113754_4640036544675698032_n

Grupo de Teatro de Ribadeo

Esta obra é unha sátira de Nikolái Gógol (Ucrania, 1809) onde fala da corrupción da burocracia do Imperio Ruso e da codicia humana. A adaptación realizada polo Grupo de Teatro de Ribadeo traslada a escena a unha pequena vila galega e está destinada a tódolos públicos. Poderase entrar de forma totalmente gratuita, ás 20h. na Casa da Cultura do Vicedo, para seguir a chegada ” dun home misterioso, confundido co inspector” que desencadeará unha vertixinosa espiral de enganos e subornos.

Agardámosvos!

Memoria de unos días inolvidables en O Barqueiro

(“VI Xornadas Memoria dun Tempo”, agosto de 2016)

14231240_657503764408459_4838054442183619726_o

No centro Matías Escalera Cordero- mestre  e escritor madrileño- recitando un poema durante a celebración da IV Homenaxe a Republicanos e Libertarios na Ponte Vella do Barqueiro. Á súa esquerda, Hilda Farfante- antiga mestra e familiar de mestres asturianos represaliados- e á dereita, Bernardo Penabade -filólogo e mestre no IES Perdouro de Burela –  quen realizou unha adaptación en galego do poema de Matías.

Por Matías Escalera Cordero

Este verano, tuve la suerte de ir dos veces a Galicia, la primera, a la Feria del Libro de A Coruña, a principios de agosto, y, la segunda, a mi querida Mariña Alta de Lugo, a la segunda edición de la Feria del Libro de Burela, a finales de ese mismo mes. Y, durante ese fin de semana, tuve la inmensa fortuna de participar en las “VI Xornadas Memoria dun Tempo”, en O Barqueiro, del concello de Mañón, organizadas por un grupo de personas asombrosas, que contra toda previsión lógica logran, años tras año, organizar unos encuentros de calidad e intensidad extraordinarias.

Entre los actos que constituyen las jornadas, desde hace cuatro años, está el emocionante homenaje a las víctimas republicanas y libertarias asesinados en el cercano Ponte Vella do Barqueiro.

Justo el año pasado, durante la primera edición de la Feria del Libro de Burela, tuve la oportunidad de conocer, a través de la persona que me ha conectado con la memoria de la Mariña Alta, mi queridísimo amigo Bernardo Penabade, alma de tantas cosas buenas en toda la comarca, los sucesos acaecidos en ese lugar, durante un paseo inolvidable acompañado de Hilda Farfante, otro espíritu indomable de la memoria y de la dignidad de las víctimas, y de la novelista Marta Sanz, que había sido invitada, como yo mismo, a la Feria del Libro de Burela.

A lo largo de ese paseo, Hilda y Bernardo nos fueron contando lo allí acontecido y, desde ese momento, me propuse contribuir de algún modo al homenaje que al borde del camino, junto al pequeño monolito que recuerda y honra a las víctimas, cada año, desde hace unos cuantos, allí se celebra. Y este verano pude cumplir ese deseo… Así, cuando Bernardo Penabade me dijo que mi estancia en Burela coincidiría con las Xornadas de O Barqueiro mi alegría fue enorme.

El acto fue intenso, emocionante, sencillo, verdadero y austero, como eran las víctimas… Hubo intervenciones al borde del llanto, y otras directamente entre lágrimas, y las bellas canciones de Andrés Rodríguez; todo con una dignidad acorde con la de quienes recordábamos… Mi intervención fue la lectura de un poema de mi último poemario, “LA CACERÍA DE LOS HOMBRES CONEJOS”, dedicado a todas las víctimas de la barbarie fascista y militarista, que Bernardo Penabade tradujo al gallego, en una versión intensísima, exacta y vibrante que nos estranguló la garganta, por momentos. Gracias por ello, querido amigo; y gracias a todos por acogernos como lo hicisteis, a mí y a los otros forasteros que, de modo casual o intencionado, participamos en ese acto.

Pero el verano y las circunstancias me iban a hacer otro hermoso regalo, asistir a algunas de las sesiones de las Xornadas, además de al homenaje a las víctimas de la Ponte Vella… Especialmente, asistir a la hermosa intervención de Claudio Rodríguez Fer (que, parece increíble la casualidad, aunque esta en realidad finalmente no exista, fue la persona amiga que me ayudó a presentar mi último libro en la Feria de A Coruña, unas semanas antes, sin saber aún, ninguno de los dos, que de nuevo coincidiríamos en O Barqueiro) y su mujer Carmen Blanco, con unas actuaciones plenas de emoción y contenido, dedicada a las “mulleres libres e vida liberada fronte á ditadura”.

Y para culminar todo, tuve la inmensa suerte de asistir también al conmovedor recital protagonizado por Miro Casabella, el primer cantautor gallego al que en mi juventud escuché (junto con mis muy queridos y admirados Fuxan Os Ventos); y, de nuevo, Andrés Rodríguez, en el Bar Queiro, de O Barqueiro. Un broche de oro a unos días maravillosos. Moitas grazas, compañeiros.

Matías Escalera Cordero ( Madrid, 1956) é licenciado en Filoloxía Hispánica pola Universidade Autónoma. De xoven, foi bolseiro do Instituto Pushkin de xoven, exerceu a docencia na universidade de Ljublijana (Eslovenia). Agora é mestre en  Alcalá de Henares ademáis de adicarse ao xornalismo especializado e á literatura a través da edición e da escrita en todos os xéneros, conseguindo premios como o Margarita Xirgu en 2009, pola súa labor dramatúrxica. O seu último poemario foi presentado este 2016 na Feira do Libro da Coruña e titúlase Del amor: de los amos y del poder: de los esclavos (Amargord, Madrid). Forma parte de AMECECA, asociación creada no 2010 para “restaurar la dignidad y la memoria de las víctimas republicanas de la Guerra Civil y la Posguerra en la ciudad de Cáceres”. No 2014, levantaron un Memorial no cemiterio desta cidade extremeña.

Outro día calquera?

(Texto de Marco Pereira Oliveira sobre as Xornadas Memoria dun tempo)

marco-oliveira

No centro da imaxe, Marco Pereira (estudante e presentador do programa de radio “Grandes Voces do Noso Mundo en Radio Burela) acompañado de Leticia Breijo (socia activa de Nordés) logo de depositar flores no monolito da Ponte Vella do Barqueiro.

 

O 27 de agosto, como outro día calquera, levanteime e fixen moi rapidamente todas esas cousas que facemos todas as mañás. Tiña inmensa alegría xa que ía asistir a un acto moi importante. Ese evento era -nada mais e nada menos- unha das Xornadas da Memoria, que se celebra nas beiras do río Sor, concretamente na ponte do Barqueiro.
Nese acto lembrámonos das vítimas que deixou a guerra Civil española. En moitos casos, as familias aínda non saben dos seus familiares. Este é o caso de Hilda Farfante, unha muller de 85 anos, que foi mestra, orfa de pai e nai fusilados. Tiven a sorte de falar persoalmente con Hilda e de saber que foi gañadora dun premio Goya. Emocionoume escoitala contar a súa historia entre bágoas.
Escoitei con moita atención as palabras de María Xesús Armada Castaño, de Matías Escalera e de dúas persoas que leron un poema en conxunto. Só sei que eran dúas persoas do público, totalmente descoñecidas. O home era un ferroviario asturiano; da muller non sei nada, só que recitaba moi ben.
Antes das intervencións e por entre elas, o cantautor Andrés Fernández -do Carballiño- interpretounos diversos temas musicais. O que máis me chamou a atención foi o último: o “canto á liberdade” de José Antonio Labordeta.


Habrá un día entre todos
que al levantar la vista
veremos una tierra
que ponga libertad.


Todo iso foi pola mañá. Á noite, aínda retornamos ao Barqueiro, desta vez para asistir a un concerto de Miro Casavella. Mais diso falarei noutra entrada.

Marco Pereira (A Regueira, Xove, 1993) é estudante do Ciclo Superior de Administración e Finanzas no Instituto Perdouro de Burela. O seu camiño radiofónico comezou en Radio Valadouro e prosegue en Radio Burela, onde presenta xunta Elena Valle o programa “Grandes Voces do Noso Mundo”. Ambos forman parte dun equipo do que tedes toda a información aquí.

Homenaxe, “A pegada dos avós”, Miro Casabella e Andrés Rodríguez nas VI Xornadas “Memoria dun tempo”

Mañá, sábado 27, teremos a “IV homenaxe a republicanos e libertarios” na Ponte Vella do Barqueiro á 13:00h., estructura de metal e pedra que une o Concello de Mañón co do Vicedo e as provincias de A Coruña e Lugo.

11953306_496644963827674_602058592032130346_o

Homenaxe-de-mans-dadas (Ponte Vella do Barqueiro)

Esta homenaxe, guiada por Bernardo Penabade -filólogo e profesor no IES Perdouro de Burela-, é o culmen das xornadas. O momento máis emotivo, que pretende unir e irmandar á xente que ata alí se achega, da cabida a poemas, verbas, xestos e cancións que crean a atmósfera correcta para rememorar o pasado e camiñar cara un futuro xuntos. Nos anos anteriores tivemos intervencións de familiares: María Jesús Armada, neta do alcalde republicano asesinado do Barqueiro, e Sara G.Rivera. Cancións de Andrés Rodríguez. Verbas de Hilda Farfante, filla de mestres asturianos represaliados. Cancións de Mini e Mero. Verbas de Luis Real, impulsor das xornadas Memoria dun tempo..

Agardámosvos, con flores ou sen elas, con verbas ou sen elas, con xestos ou sen eles.

Ás 20:30h.  teremos a proxección do documental “A pegada dos avós”, de Xosé Abad,  no Salón de Actos do Concello de Mañón (O Barqueiro). Contaremos coa presenza de Aitana Tubío para falarnos da experiencia do rodaxe e do seu contido. Este film fala do proceso que un grupo de rapaces e rapazas -de Bacharelato dun instituto galego- realiza para adentrarse no coñecemento da memoria histórica da súa cidade a través do estudo de dous casos “que non veñen nos libros de texto”. É por iso que recomendamos o visionado desta película para tódolos públicos, pero especialmente para profesionais do ensino e, sobre todo, estudantes de Secundaria e Bacharelato.

Cartel La Huella de los abuelos

E para pechar o gran cartel das VI xornadas “Memoria dun tempo”, contaremos cun recital de Miro Casabella e Andrés F. Rodríguez, ás 23:00h.,  no bar “O Bar Queiro” (preto da intersección que une a carretera nacional coa propia que vai Bares) .

Miro-el-trovador-del-tercer-milenioMiro Casabella (Ferreira do Valadouro), cantautor galego cunha ampla experiencia xa antes de formar parte de grupos como Voces Ceibes, representante da “Nova Canción Galega”, e de DOA, representate do “Movemento Popular da Canción Galega”. Cunha traxectoria en Cataluña anterior ao seu primeiro elepé, chamado Ti, Galiza (Ariola,1977), unha das cancións máis coñecidas é “O meu país”. O seu último disco –Orvallo (Picap)- é do 2004, e aínda que as súas aparicións menguaron co paso dos anos, sempre ten tempo para homenaxes e recitais como o de mañá.

 

DSC_0045

Andrés F. Rodríguez, nado en Ourense, é comercial pero o seu verdadeiro “eu” é o de cantautor. Pupilo de Suso Vaamonde, realiza recitais alí onde o reclamen, pola súa zona -O Carballiño- como fóra dela -Espasante, O Barqueiro-. Leva participando con Nordés  cantando na “Homenaxe da ponte” e dende a III-IV edición das xornadas, cos recitais ” Cancións para un tempo de loita 1 e 2″, e logo colaborando co aqueles convidados que se achegaron, como Mini e Mero.

Carmen Blanco e Claudio Rodríguez Fer nas VI Xornadas “Memoria dun tempo”

carmenblanco.jpg

Carmen Blanco| Fotografía do blog “Caderno da crítica” http://wp.me/p1a3c5-1uT

Hoxe recorremos a libre senda da historia e decidimos pararnos en Carmen Blanco. Ela chegará o venres 26, ás 20:30h., ao Salón de Actos do Concello de Mañón para intervir con “Vivas en nós. Memoria de mulleres libres  e vida liberada fronte á ditadura”, sobre o xeito en que o golpe de 1936 trucou e maltratou o porvir das “mulleres libres” e da “vida liberada” acadada coa II República.

Carmen Blanco é unha artista da vida ceibe e do amor, unha muller feminista e libertaria aos dous lados do espello. Por un lado, realiza unha labor investigadora plasmada en diferentes ensaios sobre a historia do feminismo e os estudos de xénero relacionado coa literatura -doutora pola USC e profesora titular na Facultade de Humanidades de Lugo, na área de filoloxía galega e portuguesa: Literatura galega da muller (Xerais, 1991); Nais, damas, prostitutas e feirantas (Xerais, 1995); Feministas e libertarias (Meubook S.L., 2010); Luz Pozo Garza: a ave do Norte (Linteo, 2002); ou Casas anarquistas de mulleres libertarias (CNT, 2007). Polo outro é a poeta de Alba de Mulleres (Xerais, 2002), Lobo Amor (Unión Libre, 2011) e a escritora de obras narrativas como Vermella con lobos (Xerais, 2004) ou a complexa Atracción total (Xerais, 2008).

Nas súas propias palabras – en Blanco, C. (2006)”Alicia de los dos lados del espejo”Lectora, 12: 19-23. ISSN: 1136- 5781 D.L. 395-1995.:

Mi objetivo era y es cambiar la vida, cambiar la literatura y cambiar Galicia para que el mundo cambie y mujeres y hombres podamos vivir en paz.

Tras a súa intervención, podemos asistir a un recital poético de Carmen Blanco e Claudio Rodríguez Fer –Premio Galicia Mártir da Fundación Alexandre Bóveda 2014.

Vermellas

Carmen Blanco e Claudio Rodríguez Fer na exposición “Vermellas. Chamábanlles rojas” da que foron autores da parte literaria. Fonte: xornal.usc.es

Ambos coordinan a publicación Unión Libre: Cadernos de vida e culturas dende 1996, con 15 dos seus 20 números editados por Edicións do Castro. Coma eles din na súa páxina web -á que podedes acceder aquí:

UNIÓN LIBRE é un resultado e un proxecto, pero tamén unha realidade: libre unión de persoas e de ideas, de análise e de creación, de memoria documental e de vangarda artística, de investigacións policéntricas e de metodoloxías integrais, de afondamentos nas raíces e de diálogos sen fronteiras, en suma, de vida e culturas a través dun cadernos radicalmente vitais, aínda que só se ofreza neles algúns fragmentos de estudio rigoroso, de creación libre, de memoria activa e quizais, por acaso, de vida liberada.

Dende Unión Libre promoven a iniciativa “Poesía para tod@s”, unha serie de volumes que se reparten de balde en certos eventos e lugares, e que comezou no 2010 con Poemas polas vítimas do 36 en Galicia. Participaron no proxeto ata o de agora María Lopo e Olga Novo.

Claudio Rodríguez Fer preséntasenos como escritor tanto na súa versión de poeta achegándonos a el a través do seu ciclo erótico, do ciclo fílmico con Cinepoemas (Xerais, 1983) ou á triloxía poética sobre memoria que comezou con Lugo Blues, proseguiu con A loita continúa (Xerais,2004) e remata en Ámote Vermella (Xerais, 2009). En canto ao autor narrador atopamos Meta-relato (Xerais, 1988) ou Os paraísos eróticos (Meubook, 2010) con ilustracións de Sara Lamas, artista que colabora habitualmente na obra da parella. Por outro lado, atopamos ao director da Cátedra Valente de Poesía e Estética (USC), feito que deixa ver a súa produción ao arredor do autor galego e doutros máis, como Ánxel Fole ou Uxío Novoneyra.

Agardámovos nesta xornada tan especial.

 

 

Julio Prada nas VI Xornadas “Memoria dun tempo”

 

Cada edición das xornadas “Memoria dun tempo” tenta achegar investigadores, especialistas, actividades e vivencias novas aos habitantes da zona para amosar que nada é imposíbel.

A nosa intención nos sucesivos días é a de ir presentando a aquelas persoas que formarán parte do particular percorrido de Nordés pola historia.

Neste 2016, Julio Prada abre a sexta edición o xoves 25 de agosto ás 20:30h. no Salón de Actos do Concello de Mañón, situado na Praza do Mesón, nº 1, na localidade do Barqueiro.

Mapa

Mapa coa ubicación do Concello de Mañón, no Barqueiro (en amarelo)

A súa intervención comparte título co seu último libro, editado por “Biblioteca Nueva” neste 2016: Marcharon con todo. La represión económica en Galicia durante el primer franquismo.

5774fdf86b4f1-gal2

Julio Prada co seu novo libre, nunha imaxe da Universidade de Vigo

Deste xeito, damos cabida nas xornadas a outro tipo de represión exercida polos golpistas: a económica. Como lle explica Julio Prada a Marcos Pérez Tena nunha recente entrevista para o xornal dixital Praza Pública -que se pode consultar premendo aquí

Dende xullo de 1936 ata 1937 claramente dominan esas multas gobernativas por comportamentos contrarios ao movemento ou por simplemente blasfemar. A partir de xaneiro de 1937 comezan a aplicarse con máis frecuencia as sancións de responsabilidades civís, que en febreiro de 1939 son substituídas polas sancións de responsabilidades políticas, que chegan ata 1945. No caso das subscricións patrióticas, esténdense no tempo dende o mesmo golpe de Estado ata o remate da Guerra Civil e mesmo despois continúan, reconvertidas con outro nome: por exemplo o auxilio de inverno, xestionada por Falanxe, e se non contribuías, eras multado.

Julio Prada é profesor titular na Facultade de Historia do campus de Ourense. Un feito que marca a súa posterior produción investigadora é o nomeamento como “doutor” pola propia Universidade de Vigo coa tese  Ourense, 1936-1939. Alzamento, guerra e represión. Deste xeito, estamos ante un especialista da II República, da Guerra Civil e da represión non só no ámbito máis local da provincia de Ourense, senón tamén no galego e mesmo no ámbito español, como demostra co título La España masacrada: la represión franquista de guerra y posguerra (Alianza,2010). O noso convidado é coordinador do Proxecto de Investigación Interuniversitario Nomes e Voces –acceder aquí– que conforma unha gran base de datos daquelas persoas represaliadas en Galicia durante a contenda.

Outros títulos asociados ao seu nome son: A man invisible do sufraxio. República e eleccións na provincia de Ourense (Obradoiro de Historia de Galicia,2004), A Dereita política ourensá: monárquicos, católicos e fascistas, (1934-1937) (Universidadede Vigo, 2005). Xunto con Juan de Juana teñen realizou, por exemplo, El galleguismo: Historia y Textos. De los orígenes a la Declaración de Barcelona (Obradoiro de Historia de Galicia, 2002). Entre as súas últimas publicacións tamén atopamos a obra colectiva No sólo represión. La construcción del franquismo en Galicia (Biblioteca Nueva,2015) e os artigo “De dónde venimos y hacia dónde vamos…La derecha gallega entre la transición y la consolidación de la democracia” (Historia del Presente, 2015) como exemplo da seu quefacer sobre a Transición.

E ata aquí a nosa aportación por hoxe. Dende Nordés agardamos que participedes nestas xornadas feitas especialmente para vos.

 

 

 

VI Xornadas “Memoria dun tempo”

XORNADAS DEF. DEF.

Como cada verán dende o ano 2012 chegan as xornadas “Memoria dun tempo” que organiza Nordés, e que teñen como temática xeral a divulgación de feitos históricos e sociais do século XX, e particularmente os da época da II República, a Guerra Civil e o Franquismo.

Este ano celebraranse os días 25, 26 e 27 do presente mes de agosto, e tódolos actos terán lugar no Barqueiro (Mañón), aínda que en distintos lugares como ben poderán ver no cartel que vai adxunto a este texto, e que agora pasamos a comentar.

Contamos para abrir as xornadas nesta VI edición con Julio Prada, profesor de Histórica Contemporánea na Universidade de Vigo, quen nos presentará a que é a súa derradeira publicación: “Marcharon con todo. A represión económica en Galicia durante o primeiro franquismo”. Será o xoves 25 ás 20:30 no salón de actos da Casa do Concello de Mañón ( Praza do Mesón. O Barqueiro)

O venres 26 temos un acto estructurado en dúas partes. A primeira consistirá nunha charla de Carme Blanco, escritora, poeta e profesora na Universidade de Santiago: “Vivas en nós. Memoria de mulleres libres e vida liberada fronte a ditadura” . A segunda parte concretarase nun recital poético de Carme Blanco xunto co tamén poeta Claudio Rodríguez Fer. Será ás 20:30 no mesmo sitio que o acto do xoves.

Para o sábado 27 Nordés programa actos diversos que escomenzarán ás 13:00 coa IV Homenaxe aos republicanos e libertarios que terá lugar na Ponte Vella do Barqueiro. Acto no que se chama á participación de tódalas persoas que queiran aportar cos seus textos, lembranzas, etc.

Posteriormente haberá un xantar de amizade ó prezo de 20 € no Restaurante “A Goleta”, pero dado que as prazas son limitadas (25), convén anotarse canto antes chamando ó 653756454 (Ricardo)

Xa ás 20:30, e outra vez no salón de actos da Casa do Concello de Mañón (O Barqueiro) proxectarase o documental de Xosé Abad “A pegada dos avós”, que fala de cómo un grupo de rapaces e rapazas de Bacharelato intentan comprender o drama da guerra civil, da represión e a ditadura facendo unha laboura de investigación “coñecendo de primeira mán o que non ven nos libros”.

E como peche destas VI Xornadas, qué millor que forma de rematar que cun recital de Miro Casabella, cantautor que fora parte do colectivo Voces Ceibes que tanta importancia tivo para a música galega, e que nos deleitará coas súas cancións de antes e máis de hoxe. Tamén no escenario contaremos con Andrés Rodríguez, quen xa ven sendo un clásico nestas xornadas, e que fará un percorrido musical pola historia das produccións de distintos cantautores. O recital será no novo local do “Bar Queiro”, na Estrada a Bares (Rúa Manuel Cora) nº 7, a partires das 23:00 hras.

Agardamos que o programa sexa do seu interese e hónrennos coa súa visita.